නිදහස පුස්සක් වුණාද..?

රට ගොඩනඟන විප්ලවයේ පදනම අවිය ද නැති නම් තොරතුරු පනත ද..?

අදට වඩා හොඳ එදාද..? එදාට වඩා හොඳ අදද..?

ඉන්දියානු නිදහස් අරගලයේ සමගාමී ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1948 වර්ෂයේ දී අපි නිදහස ලැබුවෙමු. ලෝක සංග්‍රාම වලට සම්බන්ධවීම හේතුවෙන් බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලය පිරිහීමද සාධකයක් විය. නිදහසින් පසු අප  ප්‍රගතියක් නොලබා ගත්තා නොවේ. නිදහස ලබාගැනීම නිසා රටක් ලෙස අප ආපස්සට ගියා කියන්නටද බැරිය.

ආයතනික ව්‍යුහය

අප බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් නිදහස ලබන විට අපේ රටේ අධිකරණය ගෞරවනීය තත්වයක පැවතුණු බවට ප්‍රචල මතයක් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, ඒ කාලයේ දී අපේ අධිකරණය කෙතරම් ස්වාධීනව පැවතියේ ද සහ ඒ උරුමය පසුගිය දශක කිහිපය තිස්සේ, විශේෂයෙන් සරත් නන්ද සිල්වා අග්‍ර විනිශ්චයකාර ධූරයට පත්කිරීමෙන් අනතුරුව, අප විසින් විනාශ මුඛයට ඇද දමා ගත් අන්දම බොහෝ දෙනෙකු පවසනු අපට ඇසේ.

රටක ආර්ථික වර්ධනය සහ යහපත් සමාජයක් ගොඩනගාලීම සඳහා බියෙන් සහ විශේෂ අනුග්‍රහ දැක්වීමෙන් තොර යුක්තිය පසිඳලන ශක්තිමත් අධිකරණ පද්ධතියක් පැවතීම ප්‍රධාන අවශ්‍යතාවයක් වන බවට විවාදයක් නැත.

එහෙත්, ඒ කාලයේ අපේ අධිකරණ පද්ධතියේ තිබූ යහපත් බව එතරම් ගැඹුරට කාවැදුණු එකක් නොවිණි. ඒ කාලයේදී ද, මහේස්ත්‍රාත් උසාවියේදී සේම දිස්ත්‍රික් උසාවියේදී ද නඩු කියන්නාගේ තරාතිරම කුමක් ද යන්න නඩු තීන්දුවට බලපෑමක් ඇති කිරීමට සමත් වූ කරුණක් විය.

ඉහළ උසාවිවල ස්වාධීනත්වය සහතික වී තිබුණේ සත්‍ය වශයෙන්ම ස්වාධීනව කටයුතු කළ විනිශ්චයකරුවන් ස්වල්ප දෙනෙකු සිටීම හේතුවෙනි. බර්ගර් ප්‍රජාවට අයත් විනිසුරුවරුන් මේ අතරින් කැපී පෙනිණි. ඔවුන් පමණක් ස්වාධීන වූයේ නොව ඔවුන්ගේ පද්ධතිය ඇතුළත සිටීම ම අනෙකුත් විනිසුරුවන් බොහෝදෙනෙකුට නිසි ආකාරයෙන් ක්‍රියා කිරීමට බල කළ කරුණක් විය.

එහෙත්, 1956 න් පසුව බර්ගර් ජනතාවට මේ රටේ  පිළිගැනීමක් නැති බවට හැඟීමක් ඇති කරන ලද හෙයින් බොහෝ දෙනෙක් ඕස්ට්‍රේලියාවේ පදිංචියට ගියහ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අපේ අධිකරණ ක්‍රමය පිරිහීමට පත් විය.

ආර්ථිකය

බ්‍රිතාන්‍යය අපට හිමි කර දී ගියේ ප්‍රවේගවත් ආර්ථිකයක් නොවේ. මගේ වයසේ පසු වන බොහෝදෙනෙක් පාසැලේ දී උගත් අන්දමට රටේ ආර්ථිකය තේ, රබර් සහ පොල් අපනයනය මත රැඳී පැවතිනි.

එම අපනයනයන්ට අගය එකතු කිරීමක් නොවූ තරම් ය. රාජ්‍ය ආදායමෙන් වැඩි කොටසක් විදේශ වෙළඳාම මත බදු අයකිරීමෙන් උපයා ගන්නා ලදී. භාණ්ඩ අපනයන ආදායම මත පමණක් රඳා පැවතීම ආර්ථිකයට අවදානමක් විනි.

ශ්‍රී ලංකාව චීනය සමග රබර්-සහල් ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්තේ නොබැඳි ජාතීන් වශයෙන් හිතවත්කම් පළ කිරීමක් සඳහා නොව කොරියානු යුද්ධය නිමා වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, 1952 වර්ෂයේ දී රබර්වල අපනයන මිල දැවැන්ත කඩා වැටීමකට ලක්වූ (රබර් මිල සියයට 30 කින් පහළ වැටිනි) හෙයිනි. රාජ්‍ය සේවයේ පැවතුණු පහළ මට්ටමේ සංස්කෘතිය සමග අත්වැල් බැඳ ගනිමින් නොවෙතත්, පහළ බදු සංස්කෘතිය මේ රටේ තවමත් ක්‍රියාත්මක වේ.

එහෙත්, අප භාණ්ඩ අපනයනය මත දක්වන රඳා පැවැත්ම මේ වන විට බොහෝ සෙයින් අඩුවී තිබේ. විදේශ රැකියාවල නිරත වන්නන් විසින් මෙරටට එවනු ලබන සම්ප්‍රේෂණවල අගය ද එක් කරනු ලැබුව හොත්, සේවා අපනයන හරහා 2016 වර්ෂයේ දී ශ්‍රී ලංකාව ලබා ගත් ආදායම රුපියල් බිලියන 14.3 කි. එම මුදල, එම වසරේ දී භාණ්ඩ අපනයනයෙන් උපයා ගත් අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 10.3 අගයට වඩා වැඩි අගයකි.

භාණ්ඩ අපනයනයෙන් සියයට 23 ක් කෘෂිකාර්මික සහ පතල් ආශ්‍රීත භාණ්ඩ බව 2016 ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු වාර්තාව සඳහන් කරයි. සේවා අපනයන ක්ෂේත්‍රයේ විශාලතම දායකත්වය ලබා දී ඇත්තේ සංචාරක අංශය විසින් වන අතර ඒ හරහා ලැබී ඇති ආදායම අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.5 කි.

විදේශයන්හි රැකියා නියුක්තිකයින් පිළිබඳව ආඩම්බරයක් ඇත්තේ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයිනට පමණක් බව පෙනෙන නමුත් 2016 වර්ෂයේ දී ඔවුන් අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 7. 2 ක් මෙරටට සම්ප්‍රේෂණය කර තිබේ.

විදේශයන්හි රැකියා සඳහා යන ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන් සංඛ්‍යාව පුරුෂ පක්ෂයේ එම සංඛ්‍යාවට වඩා අධික බවට පවතින අදහස මුසාවක් කරමින් විදේශ රැකියා නියුක්තියේ පුරුෂ පක්ෂයේ සහභාගිත්වය මේ වන විට මුල් තැනට පැමිණ ඇතිවා සේම රැකියා සඳහා විදේශයන් වෙත යන පුහුණු ශ්‍රමිකයන්ගේ අනුපාතය ද ඉහළ යමින් පවතී.

අපේ රබර්වලින් වැඩි කොටසක් මේ වන විට  අපනයනය කරනු ලබන්නේ ටයර් සහ අත්වැසුම් වැනි අගය එකතු කළ භාණ්ඩ වශයෙනි. කර්මාන්ත අපනයන අතරින් රබර් නිෂ්පාදන අපනයන ආදායම දෙවැනි වනුයේ නිමි ඇඳුම් අපනයන ආදායමට පමණි.

ඒ ආකාරයෙන් අපේ ආර්ථිකය විවිධාංගීකරණය වී ඇති අතර බාහිර බලයන් නිසා අවදානමට ලක්වීමට ඇති ඉඩ නිදහස ලබන අවස්ථාවේ දී පැවති එම ඉඩට වඩා පහළ වැටී ඇත.

එහෙත්, පසුගිය දශකයේදී ත අනුගමනය කරන ලද අභ්‍යන්තරයට නැඹුරු වූ ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් අපනයන ඉහළ නැංවීම සහ විවිධාංගීකරණය වීම ඇණ හිට තිබේ.

අපනයන කෙරෙහි සහ නිවැරදි ආකාරයේ විදේශ ආයෝජන ලබා ගැනීම කෙරෙහි අවධානයක් නොදැක්වීම නිසා විදේශ ණය මත දැඩි යැපීමක් ඇති විය. මේ විදේශ ණය, අපට තවදුරටත් සහන පොළී අනුපාතයන් යටතේ නොලැබෙන හෙයින් රටට වෙනත් ආකාරයක අවදානමක් නිර්මාණය වී ඇති අතර එම ප්‍රශ්නය  ප්‍රවේශමින් කළමනාකරනය කළ යුතුව තිබේ.

මානව සංවර්ධනය

රටේ ජීවන තත්ත්වය පිරිහී ඇතැයි සමහර පාර්ශවයන් පවසන නමුත් රටවැසියන්ගේ පැත්තෙන් බලන විට, රටේ ජීවිතය අනිවාර්යයෙන්ම දියුණුවක් අත් කර ගෙන තිබේ. එකල ගත කරන්නට සිදුව තිබූ ජීවිතය කෙබඳුදැයි දන්නෝ හෝ මතක තිබෙන්නෝ සිටින්නේ කලාතුරකිනි.

පකිස්ථාන ජාතික ප්‍රසිද්ධ ආර්ථික විද්‍යාඥයකු වන මහ්බුබ් අල් හක් විසින් සංවර්ධනය කරන ලද මානව සංවර්ධන දර්ශකය (HDI) දැන් අප සතුව තිබේ. අල් හක් පවසා ඇති අන්දමට ජාතියක නියම ධනය වනුයේ එහි ජනතාවයි.

ජනතාවට දිගු, සෞඛ්‍ය සම්පන්න සහ නිර්මාණාත්මක ජීවිත ගත කිරීමට හැකියාව ඇති කරන පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම සංවර්ධනයේ මූලිකතම අරමුණයි.මේ කාරණය, සරල සත්‍යයක් ලෙස පෙනෙනු ඇති වුවත් භාණ්ඩ සහ ධනය එක් රැස් කිරීම යන ක්ෂණික අවශ්‍යතාවය මත  මේ සත්‍යය බොහෝවිට අමතකව යයි.

කෙසේ වුවත්, 1990 වර්ෂයේ දී සංවර්ධනය කරනු ලැබූ HDI දර්ශකය මගින් 1948 සහ වර්තමානය සැසඳීමේ හැකියාවක් අපට නැත. එහෙත්, කාලපරිච්ඡේදයන් දෙකේ පුද්ගලයින්ගේ ආයු අපේක්ෂාව (ඉතා දළ දර්ශකයක් වුවත්) මේ සැසඳීම සඳහා භාවිත කළ හැකි වටහා ගැනීමට පහසු දර්ශකයකි.

1945-47 පරිච්ඡේදයේ දී ඉපදුණු පිරිමි දරුවෙකුගේ ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 46.8ක් විය. ගැහැණු දරුවකුට ජීවත් විය හැකි යැයි අපේක්ෂා කළ කාලය අවුරුදු 44.7 ක් වූ අතර එය පිරිමි දරුවෙකුගේ ආයු අපේක්ෂාවට වඩා වසර දෙකකින් අඩු වූවකි.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව, 2015 වර්ෂයේ දී සිදු කරන ලද ආයු අපේක්ෂාවේ පුරෝකතනය පිරිමියකු සම්බන්ධයෙන් අවුරුදු 72 ක් වූ අතර ගැහැණියකගේ ආයු අපේක්ෂාව ඊට වසර හයකින් වැඩි අවුරුදු 78 ක් විය.

සෞඛ්‍ය සේවා, නිවාස, අධ්‍යාපන සහ වැඩ කරන පරිසරය වැනි අංශවලින් අත්කර ගන්නා ලද විශාල දියුණුවක් මේ ආයු අපේක්ෂාවන්ගේ වෙනස පිටු පස පවතී.

නිදහස ලැබුණු කාලයේ දී සිදු වූ ආකාරයෙන් මේ රටේ කාන්තාවන් දරු ප්‍රසූතියේ දි විශාල වශයෙන් මිය යාම දිගින් දිගටම පැවතියේ නම් කාන්තාවන්ගේ ආයු අපේක්ෂාව මේ ආකාරයෙන් ඉහළ යාමට ඉඩක් නැත.

පෝලියෝ, මැලේරියා, බරවා රෝගය සහ වෙනත් නොයෙකුත් බෝ වන රෝග, දැවැන්ත ප්‍රයත්නයක් යොදා මෙරටින් තුරන් කරනු නොලැබුවේ නම් සහ රටේ නිවාස දියුණු තත්ත්වයකට පත් කරනු නොලැබුවේ නම් සියලු දෙනාගේම ආයු අපේක්ෂාවන් මේ තරමට ඉහළ නොයනු ඇත. එමෙන්ම, ජනතාවගේ ආදායම් තත්ත්වය ඉහළ නොගියේ වී නම් හෝ අධ්‍යාපනය නොලැබුයේ නම් ද මේ තත්වය උදා නොවනු ඇත.

විප්ලවය ද ප්‍රතිසංස්කරණ ද?

මේ රට ගොඩගත නොහැකි ප්‍රපාතයකට ඇද වැටී ඇතැයි යන චිත්‍රය මවා පාන්නට තැත් කරන කණ්ඩායම් එසේ  කරනවා විය හැක්කේ ඔවුන් රටේ විප්ලවීය වෙනසක් ඇති කිරීමට පක්ෂව කරන කතාවේ එක් කොටසක් වශයෙනි.

එහෙත්, රුසියානු විප්ලවයෙන් ශත වර්ෂයක් ගෙවී ඇති තැන, විප්ලවයක් ගැන කතා කිරීමේ දී ප්‍රවේශම් විය යුතුව තිබේ. විසි වන සියවසේ වරින් වර පැන නැගුනු විප්ලවීය ව්‍යාපාර, ලොව පුරා මිලියන ගණනකට ද මේ රටේ ලක්ෂ ගණනකට ද ජීවිත අහිමි කළ බව මුසාවක් නොවේ.

ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ අවුල් සහගත වන්නට ඉඩ තිබේ. එමෙන්ම, ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ පරිද්දෙන්ම, ප්‍රතිඵලය අර්ධ-ප්‍රශස්ත වන්නට ද ඉඩ තිබේ. එහෙත්, ඒවා අනපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල ගෙන දීමේ අවදානම අතින් පහළ මට්ටමක පවතී. සටන් පාඨ කීම වෙනුවට තවත් බොහෝ දේ, ප්‍රතිසංස්කරණවල දී රට වැසියන් වශයෙන් අපගෙන් සිදු විය යුතුව තිබේ.

මේ රටේ ආර්ථික වර්ධනය සිදු විය යුතු වේගයෙන් සිදු නොවීම සම්බන්ධයෙන් නිවැරදි කිරීමේ පියවර ගත යුතුව ඇත. මේ පියවර විය යුත්තේ, දැනට සිටින දේශපාලන නායකයින් වෙනුවට විප්ලවීය වෙනසක් පොරොන්දු වන තවත් කණ්ඩායමක් පත් කර ගැනීමෙන් ද, නොඑසේ නම්, තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය පිළිබඳ නීතිය වැනි මෙවලම් භාවිත කරමින් දේශපාලන නායකත්වය සහ නිලධාරීන් මත පීඩනයක් යෙදීම පිණිස කැපවී වැඩ කිරීමෙන් ද?

-මහාචාර්ය රොහාන් සමරජීව-